M&A (Mergers – Sáp nhập và Acquisitions – Mua lại) là thuật ngữ quan trọng trong lĩnh vực kinh doanh, đầu tư. Song, trên thực tế, không nhiều người thực sự hiểu rõ về khái niệm này. Trong bài viết dưới đây, MPC sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về M&A là gì, từ đó giới thiệu các hình thức M&A hiện nay.
M&A là gì?
M&A là hành động giành quyền kiểm soát một doanh nghiệp thông qua việc mua bán và sáp nhập các sản phẩm, dịch vụ hoặc mua bán/ sáp nhập 2 doanh nghiệp đang hoạt động trên thị trường kinh tế.
M&A đi đôi với nhau tạo nên một thuật ngữ, song 2 hành động sáp nhập và mua lại lại khác nhau. Cụ thể như sau:
- M – mergers (Sáp nhập): Sáp nhập là quá trình khi hai hoặc nhiều công ty đồng ý hợp nhất thành một công ty mới. Các công ty này thường có quy mô và ngành nghề tương đồng và mong muốn tận dụng các lợi thế cạnh tranh, tài chính hoặc hợp tác chiến lược từ việc sáp nhập để gia tăng giá trị và mở rộng quy mô kinh doanh.
- A – acquisition (Mua bán): Mua bán là quá trình khi một công ty (gọi là công ty mua) mua toàn bộ hoặc một phần vốn cổ phần của công ty khác (gọi là công ty bán). Mục tiêu của việc mua bán là tận dụng tài sản, công nghệ, thị trường hoặc khả năng sản xuất của công ty bán để tạo ra giá trị kinh doanh cho công ty mua.
Kết quả của 2 hành động M&A là như nhau, nhưng mối quan hệ giữa 2 đối tượng là khác nhau, quyết định việc “Sáp nhập” hay “Mua lại”. Mục tiêu của M&A có thể là mở rộng quy mô, tăng trưởng nhanh chóng, thâm nhập vào thị trường mới, đa dạng hóa hoạt động kinh doanh, tận dụng lợi thế cạnh tranh, hoặc thực hiện chiến lược tái cấu trúc công ty.
Giới thiệu các hình thức M&A hiện nay
Hiện nay, có nhiều hình thức M&A phổ biến trong lĩnh vực kinh doanh. Dưới đây là một số hình thức được sử dụng đa số ngày nay:
M&A theo chiều ngang (Horizontal)
Đây là quá trình M&A giữa hai công ty hoạt động trong cùng ngành nghề và cùng quy mô để tạo ra lợi thế cạnh tranh, tăng cường thị phần và tạo ra giá trị tài sản.
Ví dụ: Công ty A và B đều trong ngành sản xuất ô tô sáp nhập với nhau, điều này được gọi là sáp nhập theo chiều ngang. Lợi ích của loại sáp nhập này là giúp loại bỏ sự cạnh tranh, giúp công ty tăng thị phần, doanh thu và lợi nhuận của mình.
M&A theo chiều dọc (Vertical)
Là hình thức mua bán, sáp nhập giữa các doanh nghiệp có cùng chuỗi giá trị sản xuất cùng một dịch vụ và dịch vụ tốt, nhưng khác biệt duy nhất là giai đoạn sản xuất mà họ đang hoạt động.
M&A theo chiều dọc (Vertical M&A) là hình thức M&A giữa hai công ty hoạt động trong các giai đoạn khác nhau của chuỗi cung ứng để tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm chi phí và tăng cường khả năng kiểm soát. Dưới đây là một ví dụ về M&A theo chiều dọc:
Ví dụ: M&A giữa công ty sản xuất thép và công ty sản xuất thép gia công: Công ty A là một công ty sản xuất thép chuyên về việc sản xuất thép từ nguyên liệu như quặng sắt. Công ty A nhận thấy rằng việc sở hữu một công ty sản xuất thép gia công sẽ giúp công ty tận dụng các lợi thế từ giai đoạn sản xuất gia công để tăng cường quy trình sản xuất và giảm chi phí.
Loại sáp nhập này thường được thực hiện để đảm bảo cung cấp các mặt hàng thiết yếu và tránh sự gián đoạn trong nguồn cung cấp. Nó cũng được thực hiện để hạn chế cung cấp cho các đối thủ cạnh tranh, do đó giúp nâng cao doanh thu và lợi nhuận, giảm chi phí trung gian.
M&A kết hợp (Conglomerate)
M&A kết hợp (Conglomerate M&A) là hình thức M&A giữa hai công ty hoạt động trong các lĩnh vực khác nhau, không có sự liên quan trực tiếp về ngành nghề hoặc sản phẩm. Mục tiêu của M&A kết hợp là tạo ra một tập đoàn đa ngành với sự đa dạng về hoạt động kinh doanh.
M&A mở rộng quốc gia (Cross-border)
Đây là quá trình M&A xảy ra giữa các công ty từ các quốc gia khác nhau. M&A mở rộng quốc gia giúp các công ty tiếp cận thị trường mới, mở rộng quy mô hoạt động và tận dụng lợi thế cạnh tranh từ các quốc gia khác.
M&A mục tiêu công nghệ (Technology)
Đây là hình thức M&A giữa các công ty công nghệ hoặc công ty truyền thông để tận dụng công nghệ, bằng sáng chế hoặc các sản phẩm và dịch vụ công nghệ tiên tiến.
Ví dụ, công ty A là một công ty phần mềm thành công, chuyên phát triển các ứng dụng di động và phần mềm kinh doanh. Công ty B là một công ty công nghệ IoT, chuyên sản xuất và phát triển các thiết bị và hệ thống kết nối Internet. Công ty A nhận thấy rằng việc sở hữu công ty B sẽ mang lại nhiều lợi ích trong việc mở rộng quy mô kinh doanh và phát triển các sản phẩm và dịch vụ công nghệ mới. Qua M&A, công ty A mua lại toàn bộ hoặc một phần vốn cổ phần của công ty B để hợp nhất hai công ty.
M&A trong lĩnh vực công nghệ tạo ra một sự kết hợp mạnh mẽ của khả năng phát triển công nghệ và tạo ra giá trị gia tăng cho khách hàng. Nó cũng giúp tăng cường khả năng nghiên cứu và phát triển, mở rộng thị trường và tăng trưởng doanh thu.
M&A để mở rộng quy mô toàn cầu (Global Expansion)
M&A để mở rộng quy mô toàn cầu (Global Expansion) là hình thức M&A mà mục tiêu chính là mở rộng hoạt động kinh doanh của công ty sang các thị trường quốc tế. Đây là một cách hiệu quả để công ty nhanh chóng tiếp cận và tận dụng cơ hội kinh doanh trên toàn cầu.
Kết luận
M&A đem lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp cũng như thị trường kinh tế, như là giúp nâng cao quy mô của doanh nghiệp, qua đó có thể cải thiện doanh thu cho doanh nghiệp, tối ưu hóa nguồn tài chính bằng việc hợp nhất hai doanh nghiệp,..Tuỳ vào mục đích kinh doanh mà lựa chọn hình thức M&A sao cho phù hợp với doanh nghiệp của bạn. MPC chúc bạn kinh doanh thành công!
